နိဒါန်း

လူ့အခွင့်အရေးမှတ်တမ်းကွန်ရက် (မြန်မာနိုင်ငံ) က ထုတ်ဝေသော ယခုအစီရင်ခံစာသည် သမ္မတဦးသိန်းစိန်နှင့် သူ၏ အစိုးရ တာဝန်စယူခဲ့သော ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လမှ ၂၀၁၂ ခုနှစ် မတ်လ အစိုးရသက်တမ်း တနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသော အစီရင်ခံစာဖြစ်သည်။

လူ့အခွင့်အရေးမှတ်တမ်းကွန်ရက် (မြန်မာနိုင်ငံ) မှ ကာလအပိုင်းအခြားအလိုက်ထုတ်ဝေသော အစီရင်ခံစာများသည် နောက်ဆုံးရလူအခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုသတင်းအချက်အလကမျာ်း၊တိုင်းပြည်အတွင်းဖြစ်ပေါ်နေသောအရေးတကြီး ကိစ္စရပ်များနှင့် လားရာများကို ထောက်ပြထားသည။် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု အမျိုးအစား ၁၆ မျိုးတွင် အကျုံး ဝင်သောသတငး်အချကအ်လကမျာ်းကိုုမြန်မာနိုင်ငံအဝမှ်းပြညန်ယ်နှင့်တိုင်းဒေသကြးီ၁၄ခတွုင်မတှတ်မ်းတင် ကောက်ယူခဲ့သည။်

ယခအုစရီင်ခစာံထုတ်ပြန်သည့်ကာလအတွငး်မြနမာ်နိုင်ငံတွင်အရေးကြီးသောနိုင်ငံရေးဖြစ်ထွန်းမှုများပေါ်ပေါက်ခဲ့ သည်။သမ္မတဦးသိန်းစနိသ်ည်နိုင်ငေံရးအကျဉ်းသားပေါငး်များစွာကိုုလွတြ်ငိမ်းချမ်းသာခွင့်နှင့်လွှတ်ပေးခဲ့သည။် သို့သော်လညး်အကျဉ်းထောင်များတွင်နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား၄၇၃ဦးဆက်လက်အကျဥး်ကျခရံနေရဆဲဖြစ်ပြးီ၊ နောကထ်ပ်နိုုငငံ်ရေးအကျဉ်းသား၄၆၅ဥးီအားမညသ်ညေ့်နရာတွင်ချုပ်နှောင်ထားသည်ကိုုလောလောဆယ် ဆက်လကစ်ုစံမ်းနေဆဲဖြစ်သည်။၂၀၁၂ခုနှစ်ဧပြီလ၁ရက်နေ့တွင်လွှတ်တော်အမတ်၄၅နေရာအတွက် ကြားဖြတေ်ရွးကောက်ပွဲကိုကျငး်ပခဲ့သည်။အတိုကအ်ခံပါတီအမျိုုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်က၄၃နေရာတွင်အပြတ် အသတ်အနိုုင်ရခဲ့သလိုုပါတီခေါင်းဆောင်ဒေါ်အောငဆ်နး်စုကြည်သည်လည်းသမိုငး်တွင်ပထမဥးီဆုုံးအကြိမ်အ ဖြစ်တရားဝင်ရွေးချယခ်ခဲံရ့သည်။ရွေးကောက်ပွဲအားအောငြ်မငမှ်ုတခအုဖြစ်နိုင်ုငံတကာအသိုုင်းအဝန်းက ချးီကျူးထောပနာပြုခြဲ့ပီးအကျိုးဆက်အဖြစ်ဥရောပသမဂ္ဂကပိတ်ဆို့မှုများအားတနှစ်ယာယီရပုသိ်မ်းပေးရန် ဆးုံဖြတ်လိုကသ်ည့အ်ပြင်အင်္ဂလန်၊နော်ဝေ၊သြစတေးလျနငှ့်အမေရိကနြ်ပည်ထောင်စုတိုု့ကလည်းဒဏ်ခတ် ပိတ်ဆို့မှုများလျော့ပေေါ့ပးမညဟ်ုအသးီသးီထုတြ်ပနေ်ကြငြာခဲ့ကြသည်။သို့သောလ်ညး်ကနဦးဒဏ်ခတ်ပိတ် ဆို့မှုများချမှတ်ခဲ့သည့်အခြေခံသတ်မှတချ်က်များသည်မပြောင်းလဲယခင်အတိုင်းရှိနေဆဲဖြစသ်ည့်အပြင်ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေးအတွက် အစိုးရက ဆောင်ရွက်နေသော လုပင် နး် များသည် မရေမရာဖြစြ် ပီး ထိရောက်မနှု ည်းနေသေးကာ စစ်မှန်သော အပြောင်းအလဲများဆီသို့ ဥးီတည်မှု မရှိသေးသည်ကို တွေ့ရ သည်။

မြနမာ်နငိုင်အံတွင်းလူ့အခွငအ့်ရေးအခြေအနေများသည်အလွနစိ်ုးရမိဖွ်ယ်ကောင်းသောအခြေအနေဖြစ်နေသေးသည။် တိုင်းရင်းသားဒေသများအတွင်း ယနေ့အထိ ဖြစ်ပွားနေဆဲ ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် သတ်ဖြတ်မှု၊ မြေယာသိမ်းဆည်းမှု၊ အတင်းအဓမ္မလုပ်အားပေးခိုင်းစေမှု၊ကလေးစစ်သားအသုံးပြုမှု၊အတင်းအဓမ္မရွှေ့ပြောင်းမှု၊ညဥှ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် မလျော်မကန်ပြုမူဆက်ဆံမှုစသည့်ချိုးဖောကမှ်ုများဖြစ်ပေါ်နေဆဲဖြစ်သည်။ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) နှင့် အစိုးရငြိမ်းချမ်းရေးဖေါ်ဆောင်ရေးအဖွဲ့အကြား အပစ်အခတ်ရပ်ဆဲရေးသဘောတူညီချက်ရယူခဲ့သည့် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ မတိုင်ခင်အထိ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲအပြီးမှစ၍ ကရင်ပြည်နယ်အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီချက်အား လွန်ခဲ့သော လေးလခန့်တွင် ရရှိခေဲ့သာ်လညး် မြနမာ်အစိုးရ တပ်များသည်ရှမ်းပြည်တပ်မတာ်(တောင်ပိုင်း)နှင့်ရှမး်ပြည်တပမ်တော်(မြောက်ပငိ်ုး)တပ်ဖွဲ့များကိုဆကလ်က် တုကိ်ုခိုုက်နေဆဲဖြစသ်ည်။ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA)နှင့်အစးိုရတပ်ဖွဲ့အကြား၁၇နစှ်ကြာအပစရ်ပစဲ်ရေး သဘောတူစာချုပသ်ည်မြန်မာစစတ်ပ်များကKIA၏မဟာဗျူဟာမြောကစ်ခန်းတခုအားဝင်ရောက်တိုက်ခိ်ုက်ခဲ့သည့် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဇွနလ် ၉ ရက်နေ့တွင် ပျက်ပျယသ် ွားခဲ့သည။် သမ္မတဥးီ သနိ ်းစိန်က ကချင်ပြည်နယ် အတွင်း ထိုုးစစ်များကိုု အဆုုံးသတ်ရန်စစတ် ပ်ကိုအမနေိ့်ပးခဲ့သော်လညး်တိုကပွဲ်များဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်သည။်

အနောက်နငိ်ုငအံစိုးရများသည်ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆိုု့မှုများဖယ်ရှားပစ်ရေးအတွက်လိုုအပ်ချက်တခုအဖြစ်မြနမာ်စစတ်ပန်ငှ့် တိုုင်းရငး်သားအုပ်စမျာုးအကြားပဋိပက္ခကိုအဆးုံသတေ်ပးရမည်ဟုသတ်မှတ်ထားခေဲ့သာလ်ညး်တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစသ်ညတ့်ငိ်ုဒဏခ်တ်ပတိဆိ်ု့မှုအများအပြားကိုုအချိနမ်တိုင်မီရုပသိ်မ်းခဲ့သည်။အရပ် သားအစိုုးရသည် ကရင့်အမျိုးသားအစည်းအရုုံး (KNU)၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (NMSP)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) နငှ့်ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ(ALP)တို့နှင့်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီမှုများရရှိရန်ဆောင် ရွက်နေသော်လညး်မြန်မာစစ်တပ်နှင့်ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့အကြားတိုက်ုခိုုက်မမျှာုးဆကလ်ကြ်ဖစ်ပွားနေဆဲ ဖြစသ်ည်။တဖွဲ့ချင်းအလကိ်ုအပစ်ရပ်စဲရေးသဘောတူညီမှုများမှသည်နိုငင်အံဝမှး်အပစ်အခတရ်ပစဲ်ရေးအထိပြောင်း လဲနိုင်ရေး ဥးီ တညခ် ျက် မှာ အရာမထင်ဖြစ်နေသေးသည်။